Ska/Rock-Steady/Early Reggae

Reggae-Wise  “SPECIAL”

Ik moet bekennen dit is voor mij niet een heel bekende periode. We zullen het dan maar de Post-Ark Periode noemen. We hebben het hier over de periode1980 tot 1990. De periode dat Perry nadat de Black Ark was afgebrand naar Engeland gaat en hij een paar verwarrende interviews geeft en er geruchten gaan over zijn mentale achter uitgang. Ach ja, Perry was toch altijd wel een excentriekeling, zullen we maar zeggen. Hij begint met een paar solo-albums met een variatie aan verschillende medewerkers, zoals Adrian Sherwood, Lloyd Barnes en de Mad Professor, compleet uit de mainstream van de Jamaicaanse muziek. Tegelijkertijd begint zijn oude werk een belangerijke hoeveelheid positieve kritieken te krijgen en cult-status te ontvangen. Zijn albums krijgen hoge prijzen op de verzamelbeurzen.

Nadat hij jawel in het midden van de jaren tachtig in Nederalnd te hebben gewoond, verhuist hij naar London, met af en toe een optreden. In 1990 verhuist hij naar Zwitserland.

Ik denk dat wel mogen spreken van een van de grondleggers van de reggaemuziek. Maar zijn invloed gaat verder. Vele artiesten gebruiken samples uit zijn nummers, denk bijv. maar ‘I’m gonna sent you outta space, to find another race’. En er zijn muzikale invloeden op hiphop, dance, punk bijv. Beastie Boys, The Bees, The Clash en samenwerkingen met Paul McCartney, John Martyn en Robert Palmer.

Daarnaast is hij ook de “uitvinder” van het strakke reggae geluid in bijvoorbeeld ‘Duppy Conqueror’ en waterachtige reggae geluid uit de Black Ark. Ook zijn mix van dub-technieken wordt geroemd. Hij was zeker een van de eerste die een geweldig geluid uit de mengtafels wist te toveren wat niet geëvenaard is tot op heden. Maar nu genoeg superlatieven we gaan de man gewoon eens rustig bespreken.

Lee “Scratch” Perry

Geboren als Rainford Hugh Perry op 28 maart 1936 te Hanover Jaimaica. Lee Perry begon zijn muzikale carrière bij de legendarische Coxsone Dodd (zie ook Studio One). Zijn werk bestond uit het organiseren van opname sessies, het scouten van platen en later ook het houden van audities in de winkel van Dodd in Orange Street, Kingston. In 1963 ging hij producties doen en nummers schrijven voor Delroy Wilson (‘Joe Liges’, ‘Spit In The Sky’) en The Maytels. Perry zijn eerste eigen vocalen zijn te horen bij Dodd. Met zijn bluesy, toasting stijl samen met de sublieme Skatalites zette Perry een geheel eigen stijl neer waar hij gedurende zijn carrière niet of nauwelijks is van afgeweken (Alhoewel zijn stijl na 1980 toch ietwat veranderde, maar daar over later meer). Zijn teksten gaan over sociale en persoonlijke gerechtheid, sex en zoals zijn materiaal die hij schreef voor Delroy Wilson, over prikkelende aanvallen op muzikale rivalen. Meestal was voormalig Coxsone werknemer Prince Buster de dupe. Je kunt ze horen op tracks als ‘Prince In The Pack’, ‘Trial And Crosses’, ‘Help The Weak’, ‘Give Me Justice’, ‘Chicken Scratch’ (waar hij zijn bijnaam aan verdiende), ‘Doctor Dick’ met Rita Marley and The Soulettes als achtergrondkoor en ‘Madhead’ opgenomen tussen 1963 en 1966. Later gecompileerd oa. op het album Chicken Scratch (1963-1966).

Maar eigenlijk viel het best mee met de rivaliteit want Perry verscheen regelmatig op platen van Buster zoals ‘Ghost Dance’ en ‘Judge Dread’. Gedurende zijn periode met Dodd begon hij ook te werken met de Wailers wat later nog anders zou gaan uitpakken.

In 1966 verlaat hij Dodd en begint te werken met andere producers zoals J.J. Johnson, Clancy Eccles en 1968 met Joe Gibbs (Wirl Records) voor wie hij nummers schreef en artiesten ging produceren zoals Errol Dunkley en The Pioneers. J.J. Johnson heeft trouwens vele bijnamen dus misschien kennen jullie hem ook van Harry Johnson, Harry J., Sir J.J., Sir Harry. Met Gibbs maakte hij ook een scherpe plaat gericht aan Dodd genaamd ‘The Upsetter’ zijn volgende bijnaam. Bij Joe Gibbs nam Perry verschillende nummers op waaronder de locale hit ‘People Funny Boy’ een prikkelende plaat, gericht aan zijn voormalige werkgever, die hij beticht van vuilspuiterij. Van deze plaat werden er destijds 50.000 van verkocht en bevatte een van de eerste door de bas opgezweepte beat genaamd “reggae” rhythms. Van zijn eerste geld kocht hij een Jaguar S die hem ook gelijk zijn status als producer neerzette op Jamaica. Het is een heerlijk nummer dat je gerust op een warme zomerdag zo de speakers uit kan laten knallen.

In 1968 richt Perry zijn eigen label op ‘The Upsetter’ met wederom de hulp van Glancy Eccles. Hij kreeg gelijk hits met Davis Isaacs (‘Place The Sun’) en the Untouchables (‘Tighten Up’) en zoals gebruikelijk met ander reggae-producers in die tijd, had hij een contract met Trojan die zijn platen uitbracht onder zijn eigen label in de UK.

Perry had zijn eerste hit succes met tenor saxofonist Val Bennet’s spaghetti wenstern-titel ‘Return Of Django’, die drie weken op nummer vijf bleef staan in oktober 1969. In deze tijd zitten zeker hele sterke nummers, vooral The Upsetter Again is een aanrader. Ook werkt hij nog aan een album voor Pat Kelly. In 1970 begon hij te produceren voor de Wailers met nummer als ‘Small Axe’, Duppy Conqueror’. En ‘Soul Rebel’, die worden nu worden gezien als een van het beste werken van de Wailers. Dit zijn geweldige albums, je kunt deze albums niet meer stoppen zodra je ze op de platenspeler hebt gelegd. Hier hoor je een jonge Bob Marley samen met waanzinnige reggae rhythms en zware baslijnen. Niet te missen voor de reggae liefhebber.

Meer dan 100 nummers zijn er uitgebracht op het Upsetter label tussen 1969 en 1974 met artiesten als Dave Barker (Dave And Ansell Collins), (‘Shocks Of Mighty’, 'Upsetting Station’), Dennis Alcapone ('Alpha & Omega’), The Stingers (‘Give Me Power’), The Bleechers (‘Come Into My Parlour’, 'Check Him Out’), Neville Hinds (‘Blackmans Time’), Leo Graham (‘Newsflash’) Big Youth (‘Mooving (sic) Version’) en de legendarische Junior Byles (‘Beat Down Babylon’, ‘Place Called Africa’).

Perry gaf ook een paar intense, energieke, strakke, instrumentale platen uit: ‘Night Doctor’, ‘Live Injection’, 'Cold Sweat’, ‘Django Shoots First’, ‘The Vampire’en ‘Drugs & Poison’. Te vinden op The Upsetter (Trojan 1969), Many Moods Of The Upsetter (1970), Scratch The Upsetter Again (1970), Clint Eastwood (1970) en zowaar een Best of Lee Perry And The Upsetters (1970). Andere producties zoals ‘Selassie’ door de Reggae Boys, de instrumentale plaat ‘Dry Acid’, ‘Return Of The Ugly’, 'Clint Eastwood’, en ook vele andere verschenen bij de B&C en Pama labels. Later ook uitgebracht door Trojan als de UK Upsetter Single Collection (1969-1973).

Er komen onder Trojan nog twee albums uit: Africa’s Blood (Trojan 1972) een degelijk album met een veel betere hoes, Battle Axe (Trojan 1972) een goede collectie van nummers Lee Perry uit deze periode (1969-1971). Sommige nummers zijn geproduceerd door Bunny Lee, maar de meeste toch door Perry zoals: ‘Battle Axe’ de rhythm track voor Bob Marley's Small Axe, ‘Dark Moon’een reggae versie van “’Blue Moon’ en de uitsmijter van Junior Byles ‘A Place Called Africa’.

Hier eindigt ongeveer de eerste periode want met Cloak & Dagger ( Rhino, 1972) begint zijn “black ark” periode. Dan begint ook de tijd dat hij meer gaat werken met DJ’s zoals U-Roy, Dr Alimantado, Dillinger, I-Roy en Charlie Ace ('Cow Chief Skank'). Ook ontstond er een samenwerking met King Tubby maar voor dat ik te veel vertel (het woord is nu aan jou Ziggy) luister eens naar:

Chicken Scratch

People Funny Boy

Return Of The Django

Place Called Africa (vs 3 Africa’s Blood)

Small Axe

Cow Thief Skank

Boek:

People Funny Boy: the Genius of Lee "Scratch" Perry by David Katz
(2000, Payback Press)

Compilaties:

Van links naar rechts:

- People Funny Boy 1968-70, Upsetting The Nation 1969-70, The Upsetters A GoGo 1969-73, Give Me Power 1969-73, Essential Madness From The Scratch Files 1669-1973 The Upsetter Shop vol 2 1969-73 The Upsetter Collection 1969-73, Shocks of Mighty 1969-74

Links:

upsetter.net